De termen gelukszoekers, vluchtelingen, migranten en asielzoekers worden nogal eens door elkaar gebruikt. “Gelukszoeker” is een term die wordt gebruikt om aan te duiden dat iemand niet op de vlucht is, maar op zoek is naar (meer) geld. Een vreemde woordkeuze, als je het mij vraagt. Gezien iedere asielzoeker op zoek is naar geluk en daar is niets verkeerd of raar aan. Een vluchteling heeft het per definitie slecht in land van herkomst en is daarom op zoek naar veiligheid en geluk. Een migrant kan het wel goed hebben, maar zich toch ongelukkig voelen in de huidige situatie. Een asielzoeker die aanvraag doet voor asiel, is dus in theorie altijd op zoek naar geluk. Waarom wordt hier dan zo’n negatieve lading aan gehangen? In dit artikel leg ik je uit wat ik vind van de term gelukszoeker en stel ik een alternatief voor.
Migratie
Er zijn verschillende redenen om je land van herkomst te verlaten en dus te gaan migreren. Denk aan oorlog, politiek, geloofsovertuigingen, lhbtiq+, scholing, werk, etc. Niet iedereen is vluchteling en niet iedereen krijgt zomaar een verblijfsvergunning (ook niet alle vluchtelingen). Wanneer je tijdelijk verhuist, bijvoorbeeld voor school, heb je een speciaal visum nodig. Daarnaast dient jouw school erkend te zijn door IND. Voor werk dien je een (tijdelijke) verblijfsvergunning aan te vragen en moet jouw werkgever een door de IND erkend bedrijf zijn. Voor mensen uit landen van EU/EER zijn uitzonderingen. Er is een verschil tussen migranten, vluchtelingen, asielzoekers en statushouders.
Verschillen
| Migranten | Iemand die verhuist binnen of buiten de landsgrenzen. Sommige migranten verhuizen noodgedwongen, anderen omdat het ze prettig lijkt om ergens anders te wonen en zij zijn op zoek naar betere kansen. Deze groep wordt vaak bedoeld met de term “gelukszoeker”. |
| Vluchtelingen | Iemand die het land van herkomst verlaat om veiligheidsredenen: oorlog, geweld, vervolging. Terugkeren naar zijn land van herkomst is vaak niet mogelijk, tot de gevaren geweken zijn. Redenen voor vervolging zijn vaak: godsdienst, politieke overtuiging, seksuele voorkeuren of het behoren tot een bepaalde etnische groep. In sommige culturen speelt eerwraak ook een rol. |
| Asielzoekers | Een vluchteling die bescherming zoekt en waarvan nog niet bepaald is of de asielaanvraag/status is goedgekeurd. Dit zijn meestal de mensen die verblijven in een asielzoekerscentrum (AZC). Je kunt alleen asielaanvragen in een ander land dan jouw land van herkomst. De IND bepaalt of een asielzoeker wordt erkend als vluchteling en of er een verblijfsvergunning wordt afgegeven. |
| Statushouders | Iemand waarvan de IND het verblijf in Nederland heeft goedgekeurd, omdat de persoon als vluchteling wordt bevonden. |
Een vluchteling is dus een migrant, maar een migrant hoeft niet altijd een vluchteling te zijn. Een asielzoeker is een vluchteling, maar een vluchteling is niet altijd een asielzoeker. Denk maar aan mensen die rondzwerven en die niet een asielprocedure zijn gestart. Een statushouder is iemand die ooit alle drie is geweest. Volgen we het nog?
Gelukszoekers
Je kunt je voorstellen dat alle hierboven genoemde personen op zoek zijn naar geluk. Je zou dus per definitie kunnen stellen dat alle migranten gelukszoekers zijn. Waarom wordt er dan zo negatief over gesproken? Waarom wordt het als abnormaal en soms zelfs asociaal bevonden, dat een vluchteling geluk zoekt? Ik kan vanuit mijn eigen referentiekader prima beredeneren dat ik ook een gelukszoeker zou zijn, als ik in mijn land van herkomst zou worden vermoord of mishandeld. Ik zou dan ook mijn geluk elders gaan zoeken, want in het land van herkomst is het niet te vinden. Dus wat is dan het probleem met deze term? Als ik me in mijn land niet prettig voel, ook al is het er veilig, waarom mag ik dan mijn heil niet zoeken in bijvoorbeeld Japan als ik dat zou willen?
Het probleem ligt hoofdzakelijk bij het gesprek over de “veilige-landers”. Zij mogen dan hun heil niet bij ons halen, maar zouden dan in eigen land moeten blijven. Ondertussen kunnen we wel massaal naar Spanje verhuizen om ons pensioen uit te zitten. Wanneer ik om mij heen doorvraag over de “gelukszoekers” wordt er veelal benoemd dat deze mensen ons belastingscenten komen opslurpen en lui op hun gat zullen gaan zitten. Dat mag dan niet en is ten stelligste verboden. Toch kunnen we zelf nog steeds gaan zitten pensioenen in het buitenland en zijn er genoeg Nederlandse mensen die hier een uitkering aanvragen (en krijgen!) terwijl dat misschien helemaal niet nodig is. Ik denk dat de term “gelukszoeker” dus niet de lading dekt voor de mensen waarvoor deze wordt gebruikt.
Nieuwe termen
Hieronder doe ik een aantal voorstellen voor termen die we kunnen gebruiken op een sociale manier.
| Oude term | Nieuwe term |
| Veilige-landers | Veilige-landers |
| Vluchtelingen | Vluchtelingen |
| Migranten | Migranten |
| Asielzoekers | Asielzoekers |
| Statushouders | Statushouders |
Zoals je kunt zien zijn de termen, voor en na, gelijk. Ik gebruik de term gelukszoeker gewoon helemaal niet en met de volgende reden: het is negatief, stigmatiserend en dekt totaal de lading niet. Laten we het beestje bij de naam noemen en flauwe, haatdragende termen gewoon achterwege laten. Ga eens met iemand een gesprek aan voordat je oordeelt over de herkomst en integriteit van die persoon. Dat maakt de wereld een stuk gezelliger!
Heeft dit artikel belangrijke waarde voor jou en wil je jouw waardering laten blijken? Je kunt een donatie doen via PayPal, dat waarderen we enorm!
