Wanneer het een getraumatiseerde lukt om een relatie met iemand aan te gaan kunnen er, ook na langere periode van goed partnerschap, wat uitdagingen ontstaan in de relatie. Zeker als problemen van vorige relaties nog niet zijn verwerkt of als het hebben van een relatie wordt geromantiseerd.
Onrealistische verwachtingen
Er zijn meerdere manieren waarop het soms niet lukt om een relatie vast te houden en een daarvan is het stellen van onrealistische verwachtingen. “Deze persoon gaat mij niet pijn doen, hij is perfect!”. Er zal altijd ruzie zijn in een relatie, je kunt het niet altijd met elkaar eens zijn. Fouten maken is normaal. Door (te) hoge eisen aan de ander te stellen, zet je hem in een beknelde positie, waar hij nooit iets goed kan doen. Hij staat altijd een-nul achter. Iemand op een voetstuk plaatsen, vooral zonder dat hij dat weet, leidt al snel tot teleurstellingen. Ook het niet uitspreken van verwachtingen kan leiden tot teleurstellingen en miscommunicatie.
Oud zeer
Wanneer er nog oud zeer van vorige relaties aanwezig is, kan dit ervoor zorgen dat die oude pijn op de nieuwe partner wordt afgereageerd. Ook worden nieuwe partners met ex-partners vergeleken. Dit zorgt voor een oneerlijke relatie. Als je jouw nieuwe partner niet los kunt zien van eerdere relaties, zal je nieuwe partner altijd een-nul achterstaan. “Oh, jij doet dit, dat deed mijn ex ook altijd”. Een gepaste reactie zou dan zijn: “Ik ben niet X”. Maar veel mensen raken overspoeld van dit soort opmerkingen van schuld en vergelijking. Zeker als er aan die kant van de relatie ook trauma zit. Het is dus belangrijk om je nieuwe partner als schone lei te zien en niet te verwarren of vergelijken met je ex-partners.
De score bijhouden
Een andere uiting van oud zeer in relaties, is het bijhouden van de score: als jouw partner iets verkeerd heeft gedaan, wordt hij/zij daarvoor gestraft en vind je dat je het recht hebt om iets terug te doen. Dit kan gaan over grote dingen, bijvoorbeeld iets gemeens zeggen in een ruzie, maar ook over kleine dingen, zoals bijvoorbeeld elkaar verbeteren op een taalfout. “Ik doe het lekker terug”. “Jij hebt mijn ego gekrenkt, dus nu moet jij het ook ondervinden!”.
In het geval van bijvoorbeeld het verbeteren van een taalfout, wordt iets onschuldigs dat gebruikt wordt om een ander te helpen, uit zijn verband getrokken tot een strijd. “Ik wil je niet voor paal laten lopen” wordt dan beantwoord met “schuld”. Vaak ligt er achter dit soort situaties het gevoel van “het alweer verkeerd doen”, afwijzing. Alle afwijzing die eerder is gevoeld en ervaren, komt dan in die ene taalverbetering weer terug. Je reageert dan niet op het hier en nu, maar op alle voorgaande keren dat je werd afgewezen of gekrenkt. Ook wordt de score nogal eens erbij gehaald tijdens onmin: “Dit is nou al de zoveelste keer dat jij X of Y doet!”. Men kan het verleden niet met rust laten en de ander kan het nooit meer goed doen.
Vermijding
Vermijding is iets dat verschijnt in vele vormen. Het gaat dan meestal om het vermijden van gevoelens van ongemak of het voorkomen van gevoelens van ongemak. Het ongemak wordt als onverdraagzaam beschouwd en men gaat hard aan de slag om dat ongemak maar niet te hoeven voelen.
Een vorm van vermijding is het niet met elkaar praten wanneer er een obstakel is. Door de angst voor afwijzing of kwetsing wordt het gesprek uit de weg gegaan en worden emoties opgekropt. Je begrijpt dat deze emoties vroeg of laat een keer naar buiten komen, maar meestal is het gesprek dan niet meer zo gezellig. Ook kan er dan enige vorm van sarcasme ontstaan. Het lukt niet om met elkaar te praten op een rustige manier, dan maar met een sneer of een steek onder water. Het niet met elkaar praten kan zich ook uiten in veel op een telefoon zitten, overmatig werken of stonewalling.
Ten slotte is verslavingsproblematiek een uiterste vorm van vermijdingsgedrag. Het verdooft (tijdelijk) de emoties en men kan kortdurend aan de realiteit ontsnappen. Problemen zijn echter goede zwemmers, dus verzuipen doe je ze niet. Drankmisbruik en ander middelenmisbruik maken vaak een relatie probleem alleen maar groter. Vooral als de vermijder een relatie heeft met iemand met een angstige hechtingsstijl. De slechte levensstijl van de vermijder kan voor de angstige betekenen dat de vermijder op een gegeven moment komt te overlijden. De angstige wordt dan “weer in de steek gelaten”. Zo begint er weer een poging tot dwangmatig “repatratiegedrag”.
Gebrek aan intimiteit
Een van de belangrijkste dingen in een relatie is intimiteit. Dan niet alleen de seksuele kant van intimiteit, maar ook de emotionele kant van intimiteit. Seksuele intimiteit kan moeilijk bestaan als er niet eerst goed wordt voldaan aan de emotionele intimiteit. Wat is het?
Emotionele intimiteit
Dit gaat over de mate waarin je je verbonden voelt met de ander. Steunen jullie elkaar? Kun je met elkaar praten over de uitdagingen van het leven? Mag je jezelf zijn? Kun je elkaar aanvoelen en tegemoetkomen aan elkaars behoeften?
Wanneer iemand zich niet emotioneel met de ander verbonden voelt, bijvoorbeeld omdat de een meer energie in de relatie stopt dan de ander, zal de seksuele intimiteit op een gegeven moment ook uitblijven. De keerzijde is dat iemand seksuele grenzen over kan gaan, in de hoop meer aandacht en emotionele intimiteit los te krijgen bij de ander.
Een gebrek aan intimiteit komt doordat men stopt met de relatie water geven. Dat kan komen door angst. Door het niet aangaan van die angst of de onverdraagbare gevoelens die daaraan ten grondslag liggen, wordt het probleem niet opgelost en bloedt een relatie dood. Om ervoor te zorgen dat een relatie groeit en bloeit – vergelijkbaar met een plant -, moet je er aandacht en tijd in stoppen. Het water geven, voeding geven. Doe je dat niet, dan doet de relatie het tegenovergestelde van wat je wil: het sterft. Hoe ongemakkelijk ook, wanneer er sprake is van trauma binnen een relatie, zul je moeten blijven communiceren met elkaar over wat er speelt. Alleen zo ontstaat er ruimte om te helen.
Getriggerd raken
Een manier om de intimiteit te vergroten is door het bespreekbaar maken van triggers. Veel mensen die getraumatiseerd zijn, raken in relaties nogal eens getriggerd. Vaak als er een reactie op zo’n trigger plaatsvindt, wordt er niet besproken waar deze reactie vandaan komt. Men durft zich niet open te stellen of kwetsbaar op te stellen, uit bijvoorbeeld angst voor afwijzing of nieuw misbruik. Echter zorgt het niet bespreekbaar maken van triggers ervoor dat er geen basis van vertrouwen in de ander is. Dit kan op zijn beurt weer leiden tot elkaar afstoten. Het is altijd goed om triggers met elkaar te bespreken.
Wanneer dit niet lukt op het moment dat het gebeurt, doe het dan zo snel mogelijk erna, zodat het niet vergeten of verder uitgesteld wordt. Creëer samen de mogelijkheid om van elkaar te leren. Wanneer je bespreekbaar maakt wat er van binnen gebeurt, kan de relatie groeien en ontstaat er meer nieuwe veiligheid binnen de relatie. Wanneer triggers worden besproken is het belangrijk dat je echt de tijd neemt voor elkaar en luistert om te begrijpen, niet luisteren om te reageren!
Controle
Een ander veelvoorkomend probleem bij trauma in relaties is controle. Dit komt vooral voor bij mensen die vroeger vanuit het niets in de steek zijn gelaten of plotseling zijn beslecht op wat voor manier dan ook. Het kan ook voorkomen bij mensen die zijn opgevoed door restrictieve of agressieve ouders, waar er geen ruimte was voor de ontwikkeling van de eigen identiteit van het kind. Ook bij ouders die emotioneel onbeschikbaar waren of fysiek afwezig waren. Er bestaat dan een groot verlangen om controle te houden over de situatie, zodat deze voorspelbaar is. Dit wordt veel gezien bij persoonlijkheidsproblematiek, maar ook bij angstige en angstig-vermijdende hechtingsproblematiek of verlatingsangst.
Benauwd
Je kunt je voorstellen dat het voor de andere partij erg benauwend werkt als de ander alles steeds controleert. “Met wie ben je?”, “Waarom mag ik niet mee?”, “Ga je vreemd?”, “Heb je een ander?”, “Ik heb al gezegd dat we het zo gaan doen”, “Je moet ook naar me luisteren als ik je vertel hoe het zit”, enzovoorts. Vaak heeft de persoon die zich controlerend opstelt, niet door dat dit toxische gedrag juist de tegenovergestelde werking heeft dan waarvoor het wordt ingezet: je duwt iemand hiermee weg in plaats van dat je de persoon bij je houdt. Je beperkt de bewegingsvrijheid van de ander en als logische reactie wil de ander daaruit losbreken. Dit kan ervoor zorgen dat iemand niet meer verder wil.
Blijven plakken
Tenslotte komt het nogal eens voor dat trauma’s van het verleden ervoor zorgen dat iemand de relatie saboteert en de relatie vroegtijdig ten einde komt. Het tegenovergestelde vindt echter ook veel plaats, namelijk dat mensen in relaties blijven plakken die al lang en breed verlopen zijn. Dit laatste komt veel voor in narcistische relatie-dynamieken met gaslighting, waarbij de persoon die emotioneel gemanipuleerd wordt gaat geloven dat niemand anders om hem/haar geeft als zij/hij weggaat bij de manipulator. Ook blijven mensen vaak in relaties hangen die slecht voor hen zijn, als ze nu eenmaal gewend zijn dat er op deze manier met hen wordt omgegaan, of uit angst voor verlating/eenzaamheid/het leven zelf niet aankunnen. Wanneer je jezelf hierin herkent is het heel belangrijk om een verwijzing bij jouw huisarts te vragen naar de SGGZ.
Ben je blij met onze blog en wil je jouw waardering laten blijken? Schroom dan niet om een donatie te doen via PayPal, zodat de blog kan blijven bestaan. We waarderen dat enorm!
No Comments