Scapegoat is een engelse term voor een kind in een toxische gezinssituatie en niet zomaar een. De scapegoat is het kind dat vaak het meeste te lijden heeft onder de gezinssituatie. Wanneer er een ander kind in het gezin is, wordt deze vaak het gouden kind genoemd, of The Golden Child. Dit kind krijgt alles wat de scapegoat niet krijgt. Deze dynamiek binnen een gezin kan traumatiserend en erg gevaarlijk zijn. In deze blog leggen we uit wat het is.
De Scapegoat
De scapegoat in het gezin krijgt eigenlijk de schuld van alles dat er fout gaat of er wordt aan dit kind wijsgemaakt dat hij nooit iets goed kan doen. Hij ontvangt continu kritiek en kan zelfs mishandeld worden. Hij krijgt overal de schuld van. Dit leidt er vaak toe dat dit kind zoveel innerlijke kracht ontwikkelt dat hij zich wil afsnijden van zijn familie en ook doorkrijgt wat er aan de hand is. De scapegoat leert snel over de narcistische ouder(s) en zal dat ook laten weten. Een scapegoat is vaak iemand die de vinger op de zere plek legt, iemand die sensitief is, kwetsbaar of ongelukkig. Hiermee dus een makkelijk slachtoffer voor scapegoating. Maar tegelijkertijd is hij ook een bedreiging voor de narcistische ouder(s), omdat hij alles doorheeft en aan het licht brengt. De scapegoat is iemand die aan de bel trekt bij leerkrachten of waar het leerkrachten opvalt dat er iets aan de hand is. Depressie, laag zelfbeeld en suïcidaliteit kunnen hier signalen van zijn. Op latere leeftijd laat het kind de familie achter.
Het gouden kind
Terwijl de scapegoat de schuld van alles krijgt, wordt het gouden kind juist opgehemeld. Hij leert van de ouder(s) om mee te pesten, te liegen en te manipuleren en ontvangt een speciale behandeling van de narcistische ouder(s). Dit kind is de favoriet en zal om die reden dan ook de ouder(s) blijven vleien en meedoen met hun gedrag naar het andere kind. Ondanks dat dit kind wordt voorgetrokken en een speciale behandeling krijgt, is het voor dit kind net zo schadelijk als het gedrag richting de scapegoat. Het gouden kind kan namelijk zelf ook narcistische trekken gaan vertonen door de manier waarop het wordt opgevoed.
Verschillen herkennen
Het verschil tussen de scapegoat en het gouden kind maken we duidelijk met een aantal voorbeelden:
- Als het gouden kind een 9 haalt, wordt het als slim gezien. Als de scapegoat een 9 haalt, is de ouder teleurgesteld dat het geen 10 was.
- Als het gouden kind een blauw shirt draagt, krijgt het een compliment. Hetzelfde blauwe shirt op de scapegoat zal leiden tot een opmerking als “Je ziet er niet uit”.
- Als het gouden kind huilt, wordt er gevraagd of het is pijn gedaan door de scapegoat. Als de scapegoat huilt, wordt hem gezegd dat hij zich niet moet aanstellen.
- Als het gouden kind om speelgoed vraagt, zal hij het zeker krijgen met de opmerking dat hij het favoriete kind is. De scapegoat zal te horen krijgen dat hij geen mooie dingen verdient.
Veilig thuis
De narcistische dynamiek in het gezin kan schadelijk zijn. Zowel voor de scapegoat, als het gouden kind, als voor beide ouders. Zeker wanneer er geweld in het spel is. Wanneer de buitenwereld lucht krijgt van deze dynamiek in huis, is het belangrijk om Veilig Thuis in te schakelen. Dit kan anoniem. Zij kunnen de situatie beoordelen en zorgen dat de juiste zorg en ondersteuning worden opgestart. Het is van belang om dit zo snel mogelijk te doen, zodat de schade aan de kinderen beperkt kan worden. De narcistische ouder(s) zal waarschijnlijk niet aan zichzelf en anderen toegeven dat hij/zij de veroorzaker is van het probleem. Het is moeilijk om behandeling op te starten. Als de druk van de buitenwereld groot genoeg is en het grandioze zelfbeeld in gevaar komt, zou het kunnen zijn dat er wel wordt meegewerkt, vanwege het hooghouden van het imago.
No Comments